Vorig resultaat Volgend resultaat

17 Vooruitontvangen baten 19 Opbrengsten

18 Niet in de balans opgenomen verplichtingen

Langlopende contracten

Ultimo 2013 bestaat een aantal meerjarige financiële verplichtingen jegens derden. In de eerste plaats hebben deze betrekking op operationele leaseovereenkomsten voor treinen, bedrijfsauto’s en reproductieapparatuur. In de tweede plaats gelden meerjarige contracten voor dienstverlening door derden op het gebied van automatisering, arbozorg, onderhoud en schoonmaak. Voor langlopende huurcontracten van kantoorruimten bedragen de totale verplichtingen circa € 90 miljoen (2012: circa € 85 miljoen).

De verschuldigde bedragen uit hoofde van niet-opzegbare operationele leaseovereenkomsten vervallen als volgt:

  31 december 2013 31 december 2012
< 1 jaar  142   233
1-5 jaar  230   371
>5 jaar  421   26
Totaal  793   630

In 2005 heeft de Groep met Essent een achtjarig contract (2007-2014) afgesloten voor de levering van tractie-elektriciteit aan het materieelpark in Nederland. De transportkosten van tractie-elektriciteit vallen buiten dit contract. De waarde van het contract boven een afgesproken grens wordt als borgstelling afgegeven door Essent of gestort door Essent. De storting en verplichting, indien deze er zijn, worden met elkaar gesaldeerd aangezien beide onlosmakelijk met elkaar samenhangen. Ultimo 2013 bedraagt de afnameverplichting € 108 miljoen (2012: € 190 miljoen). Verder bestaan enkele meerjarige contracten voor de levering van verbruiksmaterialen, waaronder de levering van energie en (diesel)olie. Deze contracten hebben een beperkte omvang.

Abellio heeft voor enkele dochters brandstof-hedgecontracten afgesloten om zich deels in te dekken tegen de bewegingen in de brandstofprijs en de daarmee samenhangende valutarisico’s. Hiertoe worden voor een gedeelte van haar brandstofkosten maandelijks forward-contracten gebruikt voor een toekomstige periode (variërend tussen ultimo 2014 en 2016) ter indekking van de risico’s ten aanzien van de brandstofkosten en de daarmee samenhangende valutarisico’s. Ten aanzien van deze forward- contracten heeft Abellio garanties afgegeven voor een bedrag van € 10 miljoen.

Abellio heeft in 2013 een overeenkomst gesloten voor de aankoop van treinen voor een bedrag van € 140 miljoen (levering in 2016). Tevens is een sale-en-leaseback contract afgesloten voor deze investering. De lessor draagt zorg voor de aanbetalingen (€ 42 miljoen betaald in 2013). De resterende verplichting voor Abellio, ter grootte van de operationele leaseverplichting, is in bovenstaand overzicht begrepen.

Fiscale eenheid

Nagenoeg alle tot de Groep behorende dochterondernemingen zijn voor de vennootschapsbelasting gevoegd in de fiscale eenheid NS, met uitzondering van buitenlandse concernonderdelen. Dientengevolge is de Groep hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschulden van de in de fiscale eenheid opgenomen dochterondernemingen.

Investeringsverplichtingen

Ultimo 2013 heeft de Groep investeringsverplichtingen uitstaan voor circa € 330 miljoen (2012: circa € 360 miljoen), voornamelijk voor de aankoop en revisie van treinen.


Voorwaardelijke verplichtingen

Van het aandeel van de Groep in het geplaatste aandelenkapitaal (omgerekend € 125 miljoen) van Eurofima AG is omgerekend € 25 miljoen gestort. De Groep heeft een direct opeisbare volstortingsverplichting en garantieverplichtingen voor omgerekend € 221 miljoen.

Ten behoeve van Eurofima-leningen welke geen onderdeel uitmaken van de crossborder-leasefinanciering(en) zijn zekerheden verstrekt in de vorm van een pandrecht op rollend materieel.

Daarnaast hebben de Groep en geconsolideerde deelnemingen borgstellingen, bereidverklaringen en garanties afgegeven voor een totale waarde van circa € 635 miljoen (2012: circa € 325 miljoen).

Als gevolg van de afspraken over de IC Brussel met de Belgische vervoerder houdt de Groep rekening met een voor de Groep negatief saldo in de verrekening van de exploitatielasten van dit traject. De omvang van dit saldo is afhankelijk van het exploitatieresultaat op dat traject.

Tegen NS en/of groepsmaatschappijen zijn claims ingediend die door haar worden betwist. Hoewel de afloop van deze geschillen niet met zekerheid kan worden voorspeld, is de verwachting dat deze geen negatieve financiële gevolgen van materiële betekenis zullen hebben. Voor toelichting ten aanzien van de claim van AnsaldoBreda wordt verwezen naar noot 1.

Concessies

De Groep heeft de volgende concessies:

  Expiratiedatum
   
Hoofdrailnet 31-12-2014
HSL-Zuid  30-6-2024
Regionale vervoersconcessies zie hierna
Merseyrail Electrics-concessie rondom Liverpool (Engeland) 20-7-2028
Northern Rail-concessie in Engeland  31-3-2014
Greater Anglia-concessie in Engeland 19-7-2014
Abellio-concessies in Duitsland zie hierna
Abellio London-concessies in Engeland zie hierna
Qbuzz zie hierna

Hoofdrailnet

Deze concessie is verleend door het ministerie van Infrastructuur en Milieu en betreft het reizigersvervoer per spoor op het hoofdrailnet in Nederland. NS stelt jaarlijks een vervoerplan op dat de instemming behoeft van de minister van Infrastructuur en Milieu. NS dient, met het aangeboden vervoer, te zorgen voor waarborging van het publieke belang van personenvervoer per trein. Dit betekent dat NS een bijdrage levert aan bereikbaarheid van grote steden, economische kerngebieden en de landsdelen en zorgt voor toegankelijkheid voor iedereen. Ook moet het aanbod van NS gericht zijn op groei. Daarnaast dient NS in het kader van het publiek belang haar operationele performance op orde te hebben, gemeten op een vijftal zorgaspecten: waarborging van de sociale veiligheid, op tijd rijden, het bieden van een goede service (reinheid en informatieverstrekking bij ontregelingen) en het bieden van een redelijke kans op een zitplaats.

Met de overheid zijn onder andere afspraken gemaakt dat rollend materieel ten bate van de uitvoering van het hoofdrailnet tegen boekwaarde c.q. leasecontracten worden overgenomen door de nieuwe concessiehouder, indien NS op termijn de concessie van het hoofdrailnet zou verliezen.

De concessie heeft een looptijd van 1 januari 2005 tot 1 januari 2015. NS was in 2013 een concessieprijs verschuldigd van € 30 miljoen, in 2014 bedraagt deze eveneens € 30 miljoen. Daarnaast kan de minister aan NS een boete van maximaal € 2,75 miljoen per jaar opleggen als de afgesproken prestaties uit het vervoerplan niet worden gehaald.

HSL-Zuid

De concessie is gegund op basis van een openbare aanbesteding aan HSA, waarvan NS en KLM aandeelhouder zijn. De contractuele verplichtingen bestaan onder meer uit minimumfrequenties en maximumrijtijden, alsmede kwaliteitseisen (punctualiteit) en eisen aan klanttevredenheid /toegankelijkheid.

De looptijd van de concessie was oorspronkelijk 15 jaar. De aanvangsdatum is een aantal malen uitgesteld en door de Staat vastgesteld op 1 juli 2009. In de overeenkomst zijn geen opties tot verlenging opgenomen en ten aanzien van beëindiging is opgenomen dat dit alleen mogelijk is door intrekking door de minister. Gesprekken met de Staat hebben geresulteerd in een definitief beleidsvoornemen van de minister om de huidige concessie in te trekken per 1 januari 2015, alsmede per die datum de concessieovereenkomst te zullen beëindigen en vervolgens tot een integratie van diensten over de HSL-Zuid en het hoofdrailnet over te gaan in een nieuwe onderhands aan NS te gunnen geïntegreerde concessie met een looptijd van 10 jaar. Op 2 januari 2013 heeft publicatie van het voornemen plaatsgevonden.

NS heeft zich tegenover uitvoering van het (gepubliceerde) voorgenomen beleid jegens de Staat voor de exploitatie en de concessieverplichtingen van HSA tot 2015 garant gesteld. Ultimo 2013 is de voorziening verlieslatend contract voor de HSL-Zuid berekend op basis van de contante waarde van de verwachte nettokosten van voortzetting van de huidige concessieovereenkomst tot 1 januari 2015 (zie toelichting op voorzieningen).

De jaarlijkse gebruiksvergoeding bedraagt € 148 miljoen prijspeil 2000 (wordt geïndexeerd) met ingroeiregeling/korting voor de eerste 4 jaren. De gebruiksvergoeding in 2013 bedroeg € 161 miljoen (2012: € 126 miljoen). In 2012 is een eenmalige verlaging van € 206 miljoen van de schuld overeengekomen in verband met exogene factoren (EMC-ERMTS problematiek). De ultimo 2013 resterende verplichting van totaal € 195 miljoen zal in jaarlijkse termijnen van € 40 miljoen (nominaal) worden betaald. Voor rijtijden en frequentie Parijs is een neerwaartse correctie op de jaarlijkse gebruiksvergoeding toegekend van € 14 miljoen. Onder bepaalde omstandigheden kunnen heronderhandelingen over onder meer de gebruiksvergoeding plaatsvinden.

Regionale vervoersconcessies

Betreft het reizigersvervoer per spoor op de hieronder aangegeven verbindingen.
In de concessie zijn de voorwaarden aangegeven betreffende frequentie, toegankelijkheid, serviceniveau en dergelijke.
De volgende drie concessies zijn in 2012 verlengd en hebben een looptijd tot en met 12 december 2015:

  • Gouda – Alphen aan den Rijn
  • Zwolle – Kampen
  • Rotterdam – Hoek van Holland Strand

De concessies zijn verleend door de betrokken provincies of stadsregio. Voor de uitvoering van de concessies wordt een vergoedingsbedrag ontvangen van de concessieverlener.

Merseyrail-concessie

Deze concessie wordt in een 50/50 joint venture uitgevoerd met Serco, een beursgenoteerde Britse onderneming. Het betreft het reizigersvervoer per trein op het spoornetwerk in de omgeving van Liverpool. Het aantal treinkilometers is ongeveer 6 miljoen per jaar.
Er is een verplichting tot uitvoering van de vastgestelde dienstverlening (dienstregeling, kwaliteit van de dienstregeling) tegen een vastgestelde vergoeding van de regionale overheid. Elke vijf jaar vindt een evaluatie plaats waarbij zal worden getoetst of de operaties nog steeds “efficiënt” zijn. De eerste evaluatie heeft in 2008 plaatsgevonden. De looptijd van de concessie is 25 jaar (tot en met 20 juli 2028).
Er is een optie voor verlenging met vijf jaar. Indien het contract niet wordt nagekomen, kan de concessie worden beëindigd. In dit geval bedraagt de hoogte van de financiële exposure £ 5 miljoen. De jaarlijkse vergoeding van de overheid (subsidie) is vastgelegd in het contract, en wordt jaarlijks geïndexeerd.

Northern Rail-concessie

Deze franchise wordt in een 50/50 joint venture uitgevoerd met Serco, een beursgenoteerde Britse onderneming. Het betreft het regionale en stedelijke reizigersvervoer in Noord-Engeland. Het aantal treinkilometers van deze franchise is ongeveer 45 miljoen per jaar. Er is een verplichting tot uitvoering van de vastgestelde dienstverlening (dienstregeling, kwaliteit van de dienstregeling) tegen een van tevoren vastgelegde vergoeding van de overheid (subsidie), die jaarlijks wordt geïndexeerd. De oorspronkelijke looptijd is tot en met 31 maart 2014. In januari 2014 is een overeenkomst op de belangrijkste voorwaarden tot stand gekomen waardoor Abellio 22 maanden langer mag rijden, tot 6 februari 2016, met een optie tot verlenging met nog 2 maanden. Indien het contract niet wordt nagekomen, kan de franchise worden beëindigd. In dat geval is de financiële exposure £ 16 miljoen.


Greater Anglia-concessie

In 2011 heeft Abellio de Greater Anglia concessie gewonnen. Deze franchise wordt uitgevoerd door de 100% deelneming Abellio Greater Anglia Ltd. Het betreft reizigersvervoer per trein op het spoornetwerk in de Anglia regio in Oost-Engeland. Het aantal treinkilometers van deze franchise is ongeveer 34 miljoen per jaar. De franchise is van start gegaan op 5 februari 2012 en loopt tot en met 19 juli 2014.  Naar verwachting wordt in mei/juni 2014 een interim franchiseovereenkomst getekend omtrent een verlenging met 27 maanden, tot 10 oktober 2016, met een optie tot verlenging met nog 6 maanden. Er is een verplichting tot uitvoering van de vastgestelde dienstverlening (dienstregeling, kwaliteit van de dienstregeling) tegen een van tevoren vastgelegde vergoeding aan de overheid, die jaarlijks wordt geïndexeerd. Indien het contract niet wordt nagekomen, kan de franchise worden beëindigd. In dat geval is de financiële exposure £ 10 miljoen. Tevens zijn er een vijftigtal franchise verplichtingen die moeten worden nagekomen tijdens de duur van de concessie, met boeteclausules indien de verplichtingen niet worden nagekomen.

Concessies in Duitsland

Abellio exploiteert diverse treindiensten in de regio’s NoordRijn-Westfalen. De concessies hebben een looptijd die eindigt variërend tussen 2019 en 2028. In 2012 is de railconcessie Saale-Thüringen-Südharz-Netz verworven met een startdatum in december 2015 en een jaaromzet van circa € 130 miljoen. In 2013 is de railconcessie Niederrhein-Netz gewonnen met een startdatum in december 2016 en een jaaromzet van circa € 42 miljoen. Na de verkoop van de busbedrijven in Hessen exploiteert Abellio alleen een buscontract in de regio Saksen met een looptijd tot 2022. Op 31 december 2013 exploiteerde Abellio 92 bussen en 29 treinen in Duitsland.

Concessies in Tsjechië

Met de verkoop van PROBO eind november 2013, heeft Abellio geen activiteiten meer in Tsjechië.

Concessies in Londen

Abellio London exploiteert 42 buslijnen in Londen vanuit 5 depots en 37 buslijnen in Surrey. De concessies hebben een looptijd van gemiddeld 5 jaar die eindigt variërend tussen 2014 en 2019.

Concessies Qbuzz

Qbuzz exploiteert regionale busconcessies in Friesland (tot en met december 2016), Groningen-Drenthe (in 2012 met 2 jaar verlengd tot december 2017) en Utrecht (8 december 2013 tot 8 december 2023). Op 31 december 2013 exploiteerde Qbuzz ruim 700 bussen en 26 trams.